Wisła (centrum)
   Dom z pocz. XX w. przeniesiony z Jonidła, obecnie "Stara Karczma" i d. budynek szkoły z 1891 r., wewnątrz "Galeria u niedźwiedzia", ekspozycja i sprzedaż obrazów, koronek, rzeźb, pamiątek itp. miejscowych twórców nieprofesjonalnych. Obok wspomnianych obiektów Muzeum Regionalne z plenerową wystawą uli. W 2010 r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na l. 2007-2013, powstała Enklawa Budownictwa Drewnianego, na którą składają się: chata kumornika, kuźnia, kolyba i koszor. Na terenie Enklawy przewidziany jest pokaz pracy kowala, a ponadto cyklicznie prezentowane będzie m.in. wyrabianie serów, pieczenie chleba, przędzenie. W ramach inwestycji zmodernizowano również muzeum, jej koszt wyniósł 1,1 mln. zł, z czego 85 % środków pochodziło z funduszy Unii Europejskiej. Obiekty znajdują się w centrum Wisły, tuż obok głównego wiślańskiego deptaku, na tyłach Muzeum Regionalnego. Po drugiej stronie droga wojewódzka przecinająca miasto, za drogą skocznie narciarskie.
   Leśniczówka z 1863 r., znajduje się na Polanie Przysłop (900 m n.p.m.) pod Baranią Górą, pełni obecnie rolę małego muzeum turystyczno-przyrodeniczego z okazami lokalnej flory i fauny, otwartego latem. W XIX w. wykorzystywana przez możnych jako miejsce noclegowe podczas wypraw łowieckich. Był to jednak zbyt mały obiekt by zaspokoić ich potrzeby, dlatego obok leśniczówki w l. 1897-1898 powstał dworek myśliwski w stylu tyrolskim, zbudowany przez arcyksięcia Fryderyka. Po zakończeniu I wojny światowej splądrowany i opuszczony. W 1924 r. wynajęty przez Górnośląski Oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Katowicach i po wyremontowaniu zaadoptowany na schronisko górskie. Jego otwarcie nastąpiło 15 lipca 1925 r. i, mimo iż Barania Góra była wówczas trudno dostępna (brak dobrych dróg i kolei w Wiśle), z uwagi na cenne walory okolicy - źródła Wisły - miejsce to szybko zapełniło się turystami. Było także celem wycieczek organizacji patriotycznych, szkółek narciarskich (obok m.in. powstała skocznia narciarska). Posiadało 9 pokoi i 44 miejsca noclegowe. Przetrwało wojnę w nienaruszonym stanie, jednak w miarę upływu lat, mimo prowizorycznych przeróbek i dobudówek, stawało sie za ciasne w stosunku do potrzeb. W 1973 r. rozpoczęto budowę nowego, dużego i luksusowego jak na tamte czasy schroniska, którą ukończono w 1979 r. Stare schronisko zaprzestało czasowo udzielać noclegów w 1973 r. Do 1975 r. w ograniczony sposób obsługiwało turystów, następnie zostało zdemontowane i przeniesione do centrum Wisły, gdzie jego montaż ukończono w 1987 r. Obecnie d. dworek jest siedzibą Koła PTTK w Wiśle, znajdują się w nim także: stylowa restauracja, punkt informacji turystycznej, kiosk z mapami i pamiątkami oraz miejsca noclegowe. Stoi przy ul. Lipowej łączącej dworzec PKP z dworcem autobusowym.
   
O mieście:
Wisła położona jest na Śląsku Cieszyńskim w Beskidzie Śląskim, w dolinach Wisły i jej wielu dopływów. Jest popularnym ośrodkiem turystycznym, sanatoryjnym i narciarskim. Po raz pierwszy wzmiankowana była w 1615 r., a jej ówczesny rozwój związany był z wycinką lasów - m.in. przez osadników z Huculszczyzny - w celu tworzenia polan na potrzeby pasterskie. Trwało to do momentu uruchomienia ustrońskiej huty (1772 r.), co spowodowało rabunkowe wycinki drzew w Beskidach na jej potrzeby. Nie były to udane lata dla rozwoju miejscowości, ale już w XIX wieku zaczęła ona spełniać funkcje uzdrowiskowe - za sprawą zafascynowanego klimatem, folklorem i krajobrazem Wisły etnologa Bogumiła Hoffa - zaczęły powstawać pierwsze pensjonaty i obiekty sanatoryjne. Prawdziwy rozwój nastąpił jednak po zakończeniu panowania Habsburgów, a więc po przyłączeniu Wisły do Polski, a konkretnie do Autonomicznego Województwa Śląskiego po I wojnie światowej. nagrobek Hoffa Właśnie w okresie międzywojennym do miejscowości doprowadzono kolej (1929), zbudowano drogę dojazdową, Dom Zdrojowy, utworzono park, baseny i inne nowe obiekty dla turystów i kuracjuszy. W l. 1929-1931 wybudowano tzw. Zameczek, który przekazano jako dar społeczności śląskiej prezydentowi Polski - Ignacemu Mościckiemu. Rozwój miejscowości miał miejsce także za czasów PRL, ale miał nieco inny charakter - przede wszystkim to duże zakłady przemysłowe, głównie z Górnego Śląska, ale nie tylko, budowały tu swoje domy wczasowe dla pracowników. Wyregulowano Wisłę, która stała się kąpieliskiem, zbudowano liczne wyciągi narciarskie i skocznie.
   W 1962 r. Wisła otrzymała prawa miejskie. Liczy 11 810 mieszkańców (2006 r.).
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
Zameczek Prezydencki w Wiśle Czarne zbud. w l. 1927-31, w 1931 r. przekazany przez Sejm Śląski prezydentowi RP, Zameczek Prezydencki wykorzystywany w celach rekreacyjno-wypoczynkowych przez urzędników państwa polskiego, w tym prezydentów oraz przez URM po II wojnie światowej. W czasie okupacji siedziba SS. Od 1981 r. ośr. wczasowy pracowników Kopalni Węgla Kamiennego Pniówek (ob. siedziba w Pawłowicach Śl.) i innych przedsiębiorstw. Przekazany przez Jastrzębską Agencję Turystyczną (spółkę wydzieloną z części majątku JSW) Kancelarii Prezydenta RP w 2002 r., wyremontowany i rozbudowany przez prez. Kwasniewskiego. Obok obiektu kaplica drewniana z 1909 r. Zwiedzanie w zorganizowanych grupach po wcześniejszym uzgodnieniu; kaplica dostępna także w czasie mszy; ♦ zapora z 1973 r. w Wiśle Czarne i zalew - miejsce połączenia Białej i Czarnej Wisełki; ♦ źródła Wisły pod Baranią Górą (Biała i Czarna Wisełka), wzdłuż obu rzek szlaki turystyczne, wzdłuż Czarnej Wisełki - ścieżka dydaktyczna, charakterystyczne Wodospady Rodła na Białej Wisełce; widok z Baraniej Góryrezerwaty przyrody m.in. ochrona pstrąga pod Baranią Górą i leśny "Barania Góra"; ♦ wieża widokowa na Baraniej Górze; ♦ Muzeum Regionalne w d. budynku karczmy z 1794 r.; ♦ skocznia narciarska im. A. Małysza w Wiśle Malince, budowana "z przygodami" (katastrofa budowlana, znaczne opóźnienie planowanego terminu oddania do użytku i przekroczenie zaplanowanych kosztów) w l. 2004-2008 r. w miejscu starszej (częściowo drewnianej. powst. w 1933 r., wielokrotnie modernizowanej i przebudowywanej); ♦ wille drewniane, pojedyncze obiekty m.in. w dolinie potoku Łabajów; ♦ budownictwo regionalne, drewniane, zanikające, w przysiółkach i na stokach; ♦ kościoły w centrum: katolicki (obok dworca autobusowego) z 1855 r., przebudowany w l. 70. XX w. i ewangelicki z 1838 r. (obok Muzeum Regionalnego); ♦ doliny z potokami górskimi z kaskadami n.p. Dziechcinka i Łabajowa; ♦ wiadukt kolejowy nad doliną Łabajowa; ♦ zapora w Nowej Osadzie z najwyższą, sztuczną kaskadą na górnej Wiśle oraz zalewem; ♦ rezerwat przyrody "Skały Grzybowe" w dol. Białej Wisełki; ♦ skała na Kobylej przy szlaku Wisła-Dziechcinka - Stożek, punkt wspinaczkowy (teren prywatny); ♦ Galeria "Sportowe trofea Adama Małysza", ul. 1 Maja 48a, Kryształowe Kule wywalczone przez najlepszego polskiego skoczka narciarskiego i inne trofea, stroje, narty; ♦ Muzeum Aptekarstwa (prywatne), w drewnianym domu, Głębce; ♦ Muzeum Narciarstwa, willa Zimowit, ul.Wodna 3; ♦ Muzeum Turystyki Beskidu Śląskiego, ośrodek KTG PTTK, obok schroniska na Przysłopie, ekspozycja: stroje ludowe, sprzęt turystyczny i gospodarczy, czynne od maja do października w soboty i niedziele;
wydarzenie: ♦ Tydzień Kultury Beskidzkiej - cykliczna, coroczna, międzynarodowa impreza folklorystyczna.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
Na rowerze:   wzdłuż Wisły z Ustronia czerwonym szlakiem.
Pieszo: ♦ w centrum Wisły można rozpocząć lub zakończyć popularne trasy wycieczek górskich: na Stożek n.p. przez Przeł. Beskidek i przez Soszów, na Czantorię Wielką przez Przeł. Beskidek, na Równicę przez Trzy Kopce, do/z Brennej przez Równicę, Trzy Kopce. W Wiśle istnieją także szlaki spacerowe.
Komunikacją publiczną: ♦ autobusem z Katowic, Gliwic, Bielska-Białej, Cieszyna itp.; ♦ pociągiem, n.p. z Katowic (szlak kolejowy jest w fatalnym stanie i podróż trwa zdecydowanie za długo). W Wiśle znajdują się cztery stacje kolejowe: Wisła, Wisła-Obłaziec, Wisła-Dziechcinka, Wisła-Głębce.
Samochodem: ♦ zazwyczaj dojeżdża się prowadzącą z Katowic drogą ekspresową lub z Bielska-Białej n.p. przez Szczyrk i Przeł. Salmopol.
Informacje praktyczne
rozkłady jazdy:
♦ Transkom Skoczów; ♦ PKS Cieszyn; ♦ rozkład jazdy PKP.
Najbliższe drewniane zabytki
♦ Ustroń (domy, kościół) ♦ Brenna (domy); ♦ Wisła-Łabajów (wieża kościelna), Wisła-Czarne (kaplica z 1909 r.) ♦ Istebna (kościół, domy) ♦ Szczyrk (kościół); ♦ Bielowicko (kościół);
Linki
Źródła
Edward Moskala "Schroniska górskie PTTK w województwie bielskim", wyd. PTTK Kraj, Warszawa-Kraków 1983 r.; ♦ Sosna Władysław, Sikora Andrzej "Ustroń, Wisła, Szczyrk i okolice", wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1977 r. ♦ FranciszeK Drewniok "Wisłą. Trasy spacerowe"♦ strony internetowe gminy Wisła; ♦ "Gazeta Wyborcza - Bielsko-Biala"; ♦Wikipedia.
Mapy
"Beskid Mały, Śląski i Żywiecki"; "Powiat Cieszyński"; "Brenna, Górki Wielkie, Górki Małe"; "Beskid Śląski i Żywiecki"; "Beskid Śląski".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)