Łaziska


    Kościół p.w. Wszystkich Świętych pochodzący z XVI wieku.

   Obiekt (poza wieżą) zbudowany został w konstrukcji zrębowej, położonej na podwalinie z drewnianych klinów tzw. pecków (bardzo rzadko stosowane rozwiązenie w budownictwie sakralnym - częściej stosowane przy budowie drewnianych stodół, obiekty sakralne opierane były zazwyczaj na kamiennych podmurówkach).
   Nawa jest niemal kwadratowa, posiada okna od południowej strony. Prezbiterium zbudowane na planie prostokąta i trójbocznie zamknięte umieszczone jest po wschodniej stronie kościoła i jest węższe od nawy. Zakrystia umieszczona po północnej stronie jest murowana. Powstała w 1870 roku zastępując mniejszą i prawdopodobnie pozbawioną okien zakrystię drewnianą. Kościół, poza zakrystią, otoczony jest wspartymi na słupach, krytymi gontem sobotami. Ściany kościoła powyżej sobót są obite deskami. Nawa i prezbiterium przykryte wspólnym gontowym dachem siodłowym z przedłużeniem stanowiącym dach zakrystii. Na szczycie pomiędzy prezbiterium i nawą ośmioboczna wieżyczka (sygnaturka) z latarnią i hełmem oraz z dzwonem w środku.
   Wieża główna zbudowana od zachodniej strony kościoła na konstrukcji słupowej posiada ośmioboczny baniasty hełm, kryty gontem. Gontem przykryta jest także pozostała część wieży - poza izbicą, która pokryta jest deskami. Na dolnych krawędziach izbicy uwagę zwracają ozdobne okapniki. Ozdobne kształty posiadają również okienka w izbicy.
   Kościół posiada dwa wejścia dla wiernych - od zachodu (główne, w wieży) i od południowej strony. Oba poprzedzone są przedsionkami z dwuspadowymi daszkami. Przy tym drugim dwie kropielnice.
   We Wnętrzu kościoła, przykrytym fasetowanym stropem uwagę zwraca stojąca na środku nawy, co spotykane jest dość rzadko, belka podtrzymującą dach. Prezbiterium, którego ściany i strop przyozdobione są polichromiami z 1949 roku przedstawiającymi motywy roślinne oraz postacie świętych, wyposażone jest w ołtarz składający się z dwóch nie połączonych ze sobą części - mensy z tabernakulum oraz z retabulum umiejscowionym przy samej ścianie. Ołtarz pochodzi z XVIII wieku, ale jego elementami są także fragmenty zachowanego pierwszego ołtarza głównego - dwa skrzydła dawnego tryptyku oraz figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem - są to bardzo cenne i jedne z niewielu zachowanych tego typu w regionie obiekty z XVI wieku. Kościół posiada także dwa ołtarze boczne pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. Po zachodniej stronie znajduje się empora wsparta sześcioma kolumnami na której organy skonstruowane w 1792 roku, rozbudowane w 1863 roku. Wśród pozostałego wyposażenia warto wymienić także obiekty pochodzące z XVIII wieku: chrzcielnicę, ambonę z rzeźbami przedstawiającymi sceny biblijne, rzeźbę św. Michała Archanioła i stacje drogi krzyżowej.
   Sensacją ujawnioną w trakcie remontu kościoła w 1997 roku było odkrycie i odsłonięcie polichromii z okresu powstania świątyni przedstawiającej m.in. sceny z Nowego Testamentu.
   Zwiedzając kosciół warto zwrócić także uwagę na wyrwę powstałą w wyniku przebicia ściany kościoła przez pocisk artyleryjski w trakcie działań wojennych w 1945 r., pocisk wpadł do wnętrza świątyni, ale nie wybuchł. Wyrwa zasłonięta jest szybą z symbolem Opatrzności Bożej.
   Kościół był remontowany w 2010 r.
Otoczenie
krzyż pokutny    Kościół stoi u podnóża zalesionego wzniesienia (pagórki tego typu są charakterystycznym elementem krajobrazu w tej okolicy), na skarpie nad szosą łączącą Jastrzębie z Godowem, skarpa zabezpieczona jest murem od strony szosy i od wschodu. Od zachodu skarpę porastają drzewa. Na teren kościelny prowadzą dwa wejścia po schodach - od wschodniej strony i od strony zachodniej. W murze przy wschodnim wejściu - średniowieczny krzyż pokutny. Do kościoła od południowej strony przylega mały stary cmentarz z dużym kamiennym krzyżem. Od północy natomiast znajduje się dość duży nowy cmentarz, położony na pochyłym, wznoszącym się terenie. Obok kościoła ławki.
O miejscowości
szkoła    Wieś, położona na Górnym Śląsku, w powiecie wodzisławskim, w gminie Godów, nad rzeką Olzą. Od południa graniczy z Republiką Czeską. Zamieszkuje ją ponad 1700 osób. Posiada rolniczy charakter, ale powstanie i rozwój okręgów przemysłowych (pod koniec XIX wieku) - Ostrawskiego i Rybnickiego, pomiędzy, którymi jest położona, nie pozostał bez wpływu na strukturę społeczną tej miejscowości - wielu mieszkańców zdecydowało się na pracę w zakładach przemysłowych i w punktach usługowych. W samej wsi, jak i w całej gminie nie ma dużych obiektów przemysłowych (jedyny w okolicy to elektrownia po czeskiej stronie granicy), dlatego jest dobrym miejscem wypoczynku weekendowego typu wycieczki rowerowe bądź piesze. Rolę wypoczynkową w znacznie większym stopniu spełniają jednak kąpieliska w pobliskiej wsi Olza.
   Na terenie Łazisk okazały budynek szkoły z 1927 roku oraz przejście graniczne dla rowerzystów i pieszych.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy
pałac w Gorzycach (NFZ)
♦ Poldery przeciwpowodziowe we wsiach Olza i Odra, kąpieliska;
Zespół Pałacowo Parkowy w Gorzycach - w ob. kształcie głównie z pocz. XX w., w większości niedostępny do zwiedzania - m.in. placówka NFZ, leczenie uzależnień;
dwór z drug. poł XIX w.; kaplica św. Jana Nepomucenas (przed 1880 r.) z hełmem neobarokowym - Odra;
tablica w miejscu rozstrzelania przez Grenzschutz powstańców śląskich w 1919 r, przed dawną stacją kolejową w Godowie;
rezerwat przyrody, florystyczny, w zakolu Olzy - Vĕřňovice;
drewniana, zrębowa, kryta strzechą stodoła zwana Rakusową (od nazwiska dawmego właściciela) z 1803 r., nadal użytkowana (fotki w galerii - od 42.) - Dolni Lutynĕ;
kościół barokowy z XVIII w. - Dolni Lutynĕ;
♦ barokowy pałac - Dolni Lutynĕ (ruina, fotki w galerii);
kaplica św. Izydora z figurą Jana Nepomucena (XVIII/XIX w.) obok - Vĕřňovice;
Bohumin - miasto po czeskiej stronie, znane głównie jako ważny węzeł kolejowy, pos. rynek z obiektami z XIX w., współczesny deptak i kilka zabytków, ale też sprawia wrazenie "poszatkowanego" - przez wspomniany węzeł, drogi przelotowe, w tym szybkiego ruchu i autostradę;
kuty krzyż upamiętniający ofiary wojny prusko-austriackiej z XIX w. - w pobliżu przejścia granicznego Łaziska/Vĕřňovice.
Galeria
Jak dojechać lub dojść

Na rowerze: główna szosa jest płaska, ale nie brakuje stromych podjazdów i zjazdów w okolicy Turzy, stromy podjazd trzeba pokonać jadąć w kierunku Bukowa przez Rogów;
♦ Łaziska często stanowią punkt odpoczynkowy dla osób odbywających popularne, "międzynarodowe wycieczki" z wykorzystaniem szlaków rowerowych i licznych turystycznych lub drogowych przejść granicznych. Popularna jest n.p. pętla Zebrzydowice - Dolní Marklovice - Zavada - Dĕtmařovice - Dolni Lutynĕ - Vĕřňovice - Łaziska - Gołkowice - Jastrzębie-Ruptawa - Zebrzydowice (w ten sposób "zaliczyć" można trzy drewniane kościoły i zrębową stodołę) lub inne - krótsze lub dłuższe - warianty;

♦ z Rybnika przez Jankowice Rybnickie (przy trasie kościół drewniany) i przez Jastrzębie: zielonym szlakiem do Jastrzębia, potem równolegle biegnącymi szlakami: R4 (szlak europejski, również zielony) i niebieskim, a następnie R4 i czerwonym (Pętla Euroregionu Cieszyńskiego), mijając drewniany kościół w Gołkowicach;
♦ z Cieszyna: szlakiem czerwonym (Pętla Euroregionu Cieszyńskiego) przez Kaczyce (kościół drewniany), Zebrzydowice, Jastrzębie (w Jastrzębiu szlak łączy się ze szlakiem R4) oraz przez Gołkowice;
♦ z Cieszyna do Kaczyc (j.w.), z Kaczyc niebieskim przez przejście graniczne do Karwiny, stamtąd do przejścia granicznego Gołkowice-Zavada, po dojechaniu do Gołkowic przejsć przez teren drewnianego kościoła by znaleźć się na szlakach czerwonym i R4, skręcić w lewo;
♦ ze Strumienia: szlakiem R4 przez Jastrzębie;
♦ z Wodzisławia Śl.: szlakiem czarnym (Wodzisław-Karvina), do Gołkowic, tam skręcić w prawo na szlaki: czerwony i R4;
♦ z Wodzisławia żółtym szlakiem do Gorzyczek, tam skręcić w lewo i dalej czerwonym i zielonym szlakiem.
Komunikacją publiczną:
♦ niektórymi autobusami PKS z Wodzisławia Śląskiego do Jastrzębia Zdroju.
Samochodem:
♦ DW nr 78 z Wodzisławia do Gorzyc, tam skręcić na ulicę Raciborską (kierunek Gorzyczki); budowa A1 w 2008 r.
♦ z DK 81 skręcić w Pawłowicach Śląskich w kierunku Jastrzębia Zdroju, stamtąd n.p. do Mszany, gdzie na skrzyżowaniu skręcić na ul. 1 maja biegnącą do Turzy Śl. i stamtąd do drogi nr 78, skręcić na niej w lewo, dalej - patrz wyżej;
♦ Pomiędzy Łaziskami a Gorzyczkami budowana jest autostrada A1 (ma być gotowa do 2010 roku) i przejście graniczne w Gorzycach.
Koleją:
♦ w Łaziskach istniał przystanek kolejowy, ale został zlikwidowana wraz z przebiegającą tędy linią kolejową w l. 90. XX w. Torowisko oraz trakcja elektryczna zostały w ostatnich latach rozkradzione przez złomiarzy. Najbliższa po polskiej stronie czynna stacja kolejowa znajduje się w Turzy Śl., ok. 5 km od Łazisk.
Informacje praktyczne
Gastronomia i noclegi:
Kempingi i pola namiotowe, miejsca dla imprezowiczów, znajdują się przy kąpieliskach w Bukowie i w Olzie, kliknij.
Komunikacja - rozkłady jazdy:
♦ PKS Rybnik;
rozkład jazdy PKP.

Przejscie graniczne:
♦ małego ruchu turystycznego przy ul. Wierznowickiej (prostopadła do czerwonego szlaku rowerowego).
Najbliższe drewniane zabytki
Linki
Źródła
Paweł Porwoł, "Kościół pw. Wszystkich Świętych w Łaziskach nad Olzą", nakładem Starostwa Powiatowego w Wodzisławiu Śl. 1999 r.
Mapy
"Okręg Rybnicki";
"Ostravsko".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)