Kaczyce
    Kościół p.w. św. Krzyża zbudowany przed 1620 r. w Ruptawie (obecnie dzielnica Jastrzębia Zdroju) na miejscu wcześniejszego, wymienionego w dokunentach z 1447 r.
   Ponieważ w 1949 roku w Ruptawie powstał nowy, murowany kościół, drewniany przestał spełniać funkcje liturgiczne i stał opuszczony. To zdecydowało o przeniesieniu go do innej miejscowości, co nastąpiło w latach 1971 - 72.
Podczas przenosin zmieniono wysokość i szerokość wieży dzwonnej, izbica uzyskała znacznie mniejsze nadwieszenie, inaczej wygladają soboty. Nie odtworzono także wieżyczki na sygnaturkę. Zmiany nastąpiły także w wyposażeniu ruchomym.
   Kościół posiada konstrukcję zrębową, którą w trakcie budowy obiektu posadzono na kamiennej podmurówce. Prezbiterium umieszczone po wschodniej stronie jest zamknięte trójbocznie. Nawa zbudowana jest na planie prostokąta i jest szersza od prezbiterium. Jej ściany wzmocniono lisicami. "Katalog zabytków" wymienia także pochodzące z XVII wieku drzwi z ozdobnymi okuciami umieszczone w półkoliście zamkniętych odrzwiach zakrystii. Kościół otaczają wydatne, podparte belkami soboty.
   Dach jest siodłowy, nad prezbiterium niższy niż nad nawą, podobnie jak soboty kryty gontem. Jak już wspomniano, na dachu, nad prezbiterium - do momentu przenosin kościoła - istniała ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i cebulastym hełmem.
   Wieża dzwonna kościoła zbudowana jest w konstrukcji słupowej, na planie kwadratu. Posiada pochylone ściany, które poza izbicą oszalowaną deskami kryte są gontem. Nad izbicą ośmioboczny hełm baniasty i otwarta latarnia zwieńczona kopułką. Zwieńczenie wieży powstało w latach 20. XX wieku zastępując czterospadowy daszek z latarnią i kopułką. Latarnia ta pojawiła się na daszku w XVIII wieku, wtedy też usuniąto z dachu cztery wieżyczki umiejscowione na rogach daszku.
   We wnętrzu przykrytym płaskim stropem zachował się ołtarz główny z XVII wieku z rzeźbami oraz obrazami. Dwa boczne ołtarze pochodzą z XVIII wieku. Na prostokątnej tęczy znajduje się barokowy krucyfiks i dwie rzeźby aniołów. Od zachodniej strony chór wsparty czterema kolumnami. Po prawej stronie nawy kopia średniowiecznej rzeźby Piety, wykonana w 1938 roku - oryginał z 1430 r. znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach. Również w Muzeum Archidiecezjalnym eksponowane są pochodzące z kościoła rzeźby dwunastu apostołów z końca XIV wieku z tekstem modlitwy "Wierzę w Boga Ojca" w języku czeskim na każdej z nich. Kamienna chrzcielnica z XVII wieku, kielich z XVIII wieku i puszka z 1700 r. stanowiące niegdyś wyposażenie drewnianej świątyni pozostały w Ruptawie, w tamtejszym, murowanym kościele. Nie ma natomiast późnobarokowej ambony z XVIII wieku z rzeźbami czterech ewangelistów na parapecie.
Malowidła na stropie i w dzwonnicy pochodzą z 1974 r. Ciekawostką jest to iż pod prezbiterium znajdowała się krypta grobowa, zasypana w XIX w. podczas remontu kościoła.
Otoczenie:
   Kościół stoi w centrum wsi i zasłonięty jest domami jednorodzinnymi od południowej strony. Naprzeciwko wejść na teren kościelny, od północnej strony, plac - parking i budynek urzędu gminy z biblioteką, za którym znajduje się boisko piłkarskie. Po zachodniej stronie szkoła podstawowa zbudowana w 1874 roku, rozbudowana w 1914. Teren kościelny otoczony jest drewnianym parkanem i gęsto obsadzony drzewami.
O miejscowości:
   Wieś Kaczyce położona jest w gminie Zebrzydowice w powiecie cieszyńskim na wzniesieniach dochodzących do 75 metrów wysokości względnej. Od południa i zachodu graniczy z Republiką Czeską.
   Utworzona została w 1305 roku przez rycerza Kacza na szlaku handlowym z Cieszyna do Raciborza. W rękach potomków rycerza pozostawała do pierwszej poł. XVIII wieku kiedy to zakupiona została przez rodzinę Spens, a następnie barona Georga Beechs'a. Od drugiej połowy XIX wieku do 1945 r. znajdowała się w rękach rodu Larischów.
   W roku 1978 w Kaczycach rozpoczęto budowę kopalni węgla kamiennego "Morcinek", którą ukończono w 1993 roku. Zakład nie osiągnął jednak pełnej mocy przerobowej gdyż już 4 lata po zakończeniu budowy postanowiono o jego likwidacji, która trwała do 2001 roku.
   Wieś ma dziś charakter willowy, istnieje tu także osiedle z blokami, które pierwotnie służyć miało pracownikom kopalni. Większość mieszkańców wsi, których liczba w roku 2004 wynosiła 3008 osób pracuje w okolicznych zakładach przemysłowych lub punktach usługowych.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
kapliczka w Kaczycachkapliczki zabytkowe z XIX wieku, przy ulicach: Matejki, Średnicowej, Pocztowej;
♦ widoki z ul. Świtezianki na potok z kaskadami i śródleśnymi stawami i zagajnikami leśnymi obok, żółty szlak rowerowy;
♦ krajobrazy: widoki na Beskid Śląsko-Morawski ze szczytem Lysej, a także na Ostrawsko-Karwiński Okręg Przemysłowy z kopalniami.
zamek w Kończycach Małych zbudowany w XV wieku, obecnie zachowane dwa skrzydła w formie z okresu przebudowy w XVI wieku, położony nad stawem (w 2007 r. staw nie został napełniony wodą), wewnątrz restauracja, hotel, izba regionalna;
kościół w Kończycach Małych z XVIII wieku przebudowany w późniejszych latach, sanktuarium. We wnętrzu bogaty barokowy wystrój, obraz późnogotycki oraz rycerska rzeźba nagrobna z XVI wieku;
pałac z XVII wieku w Kończycach Wielkich, obok kaplica z 1686 roku;
dęby pomnikowe w Kończycach Wielkich, m.in. najstarszy na Śląsku i jeden z najstarszych w Polsce dąb Mieszko;
dwór obronny w Zebrzydowicach w barokowym stylu po przebudowie w XVIII wieku;
♦ obiekty miasta Karwina:rzeźba w Parku Zdrojowym rynek, z ratuszem, okazałą fontanną z 1900 r., kościołem z XIV w., kilka razy przebudowanym, ratuszem klasycystycznym z wieżą z XVI w., przebudowaną w XIX w. i pałacem klasycystycznym zbudowanym w XVI w., przebudowanym w XIX po pożarze. W pałacu m.in. wnętrza z wyposażeniem z XVI-XX w., kolekcja malarstwa czeskiego. Możliwość zwiedzania (strona muzeum). Na tyłach pałacu park założony w stylu angielskim ze stawami, grobowcem rodziny Larischów, przerobiony po nacjonalizacji na park miejski m.in. poprzez wybudowanie obiektów takich jak: amfiteatr, przystań kajakowa (obecnie zdewastowana), restauracja, plac zabaw dla dzieci. W ostatnich latach powstała także zagroda z danielami i pawiami.
   Mimo, że miasto Karwina jest ośrodkiem przemysłowym i jest otoczone przez kopalnie węgla kamiennego w dzielnicy Darkov działają sanatoria. Warto zobaczyć tam m.in. most - deptak z 1925 r. nad rzeką Olzą oraz bardzo dobrze utrzymany park zdrojowy, z Domem Zdrojowym, kaplicą barokowo-klasycystyczną oraz galerią rzeźb.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
Na rowerze:
♦ z Zebrzydowic: czerwonym szlakiem (Pętla Euroregionu Cieszyńskiego);
♦ z Cieszyna: j.w.;
♦ z Rybnika: zielonym szlakiem do Zebrzydowic, stamtąd j.w.;
♦ z Wodzisławia Śl.: czarnym szlakiem do Karwiny, z Karwiny szlakiem rowerowym (słabo oznakowanym, więc trzeba korzystać z map) do turystycznego przejścia granicznego Kaczyce-Karvina Raj lub bez szlaków - wówczas będąc w centrum Karwiny odszukać budynek Uniwersytetu Śląskiego i po przekroczeniu drogi krajowej obok (przejście dla pieszych z sygnalizacją świetlną) jechać drogą rowerową cały czas prosto i pod górę przez osiedla z blokami;
♦ ze Skoczowa: żółtym do Dębowca, tam - na skrzyżowaniu - skręcić w prawo na szlak niebieski, który prowadzi do Kaczyc przez Kończyce Wielkie;
Pieszo:
♦ korzystając ze szlaków rowerowych.
Komunikacją publiczną:
♦ do Kaczyc kursują autobusy i busy z Cieszyna.
Samochodem:
♦ z Cieszyna drogą 938, a nast. 937, skręcić w lewo w okolicy Kończyc Wielkich;
♦ z Cieszyna - wyjechać z miasta ul. Frysztacką, cały czas prosto.
Informacje praktyczne
Gastronomia i noclegi:
Pełne wyżywienie i noclegi oferuje Gościniec urządzony w zamku w Kończycach Małych, wcześniej jednak warto zorientować się czy nie jest zarezerwowany;
♦ hotele w Karwinie.

Komunikacja
♦ PKS Cieszyn;
♦ część prywatnych busów realacji Cieszyn - Jastrzębie odjeżdżających spod stacji PKP w Cieszynie kursuje przez Kaczyce;
♦ PKP - pociągi na trasie Cieszyn - Zebrzydowice przez Kaczyce kursują sporadycznie.

Przejścia graniczne:
♦ drogowe dla sam. os.: Kaczyce Dolne - Karvina Raj;
♦ małego ruchu turystycznego: Kaczyce Górne - Karvina Raj
Najbliższe drewniane zabytki
Zamarski;
Kończyce Wielkie;
Dolní Marklovice;
Pielgrzymowice;
♦ Albrechtice (kościół);
Jastrzębie Zdrój.
Linki
Źródła
♦ Katalog Zabytków Sztuki w Polsce; tom 6. wojew. katowickie, z. 14. powiat wodzisławski;
P. Siemko "Jastrzębie Zdrój w zabytkach sztuki", Jastrzębie Zdrój, 1992 r.;
"Obiekty krajoznawcze gminy Zebrzydowice.", Zebrzydowice, 1997r.
Mapy
"Powiat cieszyński".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)