Dolní Marklovice (Marklowice Dolne)
widok od zachodu

   Kościół p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1739 r.
   Zbudowany w miejscu kościoła pw. św. Mikołaja, najprawdopodobniej z XIV wieku . Obiekt konstrukcji zrębowej, orientowany, jednonawowy, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Wieża czworoboczna, kwadratowa z przedsionkiem u podnóżna, nadwieszoną izbicą i barokowym hełmem baniastym, ośmiobocznym, z uskokiem masardowym. Ściany jej są lekko pochylone, poza pobitą deskami izbicą, gontowe. Nawa szersza od prezbiterium, prostokątna, belki i zręby odsłonięte. Wejście główne - przy wieży, boczne, nieużytkowane - w nawie. Zakrystia z lożą kolatorską na piętrze. Po zewnętrznej stronie przebiterium zadaszone (dzięki przedłużeniu dachu znad prezbiterium) schody na lożę. Schody tego typu to element, który nie występuje w innych kościołach na Śląsku Cieszyńskim i w sąsiednich gminach Górnego Śląska. Dachy gontowe, niższy nad prezbiterium. Kościół nie posiada wieżyczki na sygnaturkę, co związane jest z wpływami tradycji luterańskiej. Soboty znajdują się przy nawie tylko od północnej strony i z trzech stron wieży (tam oszalowane w późniejszych okresie i połączone z przedsionkiem), wsparte są belkami z zastrzałami. Wewnątrz na sklepieniu i na ścianach malowidła z motywami kwiatowymi.

   Józef Matuszczak, badacz śląskich kościołów drewnianych zwraca uwagę na perfekcyjny sposób wykonania kościoła oraz jego stylowość. Ponadto uważa, że jego budowniczym był prawdopodobnie cieśla z Górnego Śląska, bowiem kościół przypomina kształtem te, które budowano także na ziemi pszczyńskiej i wodzisławskiej.

   Msze św. odbywają się w językach czeskim i polskim.
Otoczenie
kościół widziany z polskiej części Marklowic   Kościół stoi przy bocznej, przeciętej przez granicę państwową drodze (od 2009 r. znajduje się na niej przejście graniczne małego ruchu turystycznego). Otoczony jest cmentarzem, na którym nagrobki z napisami w językach czeskim i polskim. Na otoczony drewnianym płotem teren kościelny prowadzą dwa wejścia - ze schodami od zachodu oraz bez schodów od wschodniej strony. Przy wejściu zach. murowana kapliczka z figurą św. Jana Nepomucena. Od południa i zachodu skarpa. Po wschodniej stronie opuszczony budynek restauracji, nieco dalej granica państwowa za którą droga i przydrożny krzyż. Kościół jest widoczny z polskiej części Marklowic, ze wspomnianej wcześniej drogi, którą przebiega żółty szlak rowerowy. Prawie niewidoczny jest w okolicach przejścia granicznego i z drogi doń prowadzącej.
O miejscowości
figura św. Jana Nepomucena w Marklowicach Górnych     Wieś nad rzeką Piotrówką, wzmiankowana w 1305 r. w spisie dziesięcin Biskupstwa Wrocławskiego. Początkowo dzisiejsze tereny Marklowic Górnych i Dolnych stanowiły jedną wieś Marklowice, z której w XVII w. wyodrębniły się dwie miejscowości, połączone ponownie w jedną pod koniec XIX w. po ich zakupie przez rodzinę Larisch-Monnich. Po najeździe wojsk czechosłowackich w 1919 r. wieś została podzielona i częściowo włączona do Czechosłowacji, a po zatwierdzeniu granic przez tzw. Radę Ambasadorów w 1920 r. po stronie polskiej znalazła się szkoła, zaś po stronie czechosłowackiej kościół i cmentarz. Po zajęciu przez wojska polskie Zaolzia (w październiku 1938) na dziesięć miesięcy Marklowice stały się znowu jedną wsią. Po II wojnie światowej powrócono do granic z okresu międzywojennego.
   W latach 90. XX w. otwarto tu przejście graniczne, które spowodowało gwałtowny rozwój handlu przygranicznego. Dziś, gdy ceny w obu krajach się wyrównały, działalność ta zanika.
   Marklowice Dolne (Dolní Marklovice) znajdują się w gminie Petrovice u Karviné, a Marklowice Górne w gminie Zebrzydowice.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy
dwór w Zebrzydowicachdwór obronny w Zebrzydowicach, zbudowany w XVI wieku, gruntownie przebudowany w XVIII wieku w stylu barokowym, w takiej formie do dziś, ob. m.in. siedziba gminy i restauracja;
pałac w Prstnej (Prstná) z XVIII w., klasycystyczny;
kościół w Zebrzydowicach z XVII-XVIII w.;
pomnik św. Wacława z 1930 r. w Dolnych Marklowicach.
♦ obiekty miasta Karvina (więcej na podstronie "Kaczyce"), zobacz zdjęcia.
Utracone
♦ Dwór z przeł. XVII i XVIII w. w Dolnych Marklowicach, w stanie ruiny od drugiej połowy XX w., rozebrany w 2005 r.;
♦ zamek z XVI w., przebudowywany w późniejszych wiekach, w dzielnicy Karwiny - Raj, zburzony w l. 70. XX w., zachowały się rzeźby postaci antycznych sprzed wejścia, ob. znajdują się przy zamku Frysztad;
♦ pałac rodz. Larisch - Mönisch w Solcy k. Karwiny, zburzony w l. 50. XX w.;
♦ dwór z XVI w., przebudowany w XVIII w Stonawie k. Karwiny, zburzony w l. 60. XX w.;
♦ pałac klasycystyczny - Karwina - Doły, zburzony w l. 50. XX w.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?

rynek w Karwinie  Na rowerze:
♦ zielonym szlakiem z Zebrzydowic do przejścia granicznego, po przekroczeniu którego skręcić w prawo, przejechać przez mostek nad Piotrówką i skręcić znowu w prawo; ♦ z Jastrzębia Zdroju żółtym szlakiem do Marklowic Górnych, tam skręcić na zielony, drogą dla rowerów i pieszych do przejścia granicznego; ♦ z Jastrzębia Zdroju żółtym szlakiem do przejścia granicznego przy ul. Żwirki i Wigury (dobrze oznakowane od polskiej strony), po przekroczeniu kierować się - jadąć w dół - na południe; ♦ z Cieszyna przez Zebrzydowice: do wsi Zamarski (żółtym), potem zielonym przez Kończyce Wielkie i Kończyce Małe, ok. 24 km;
♦ z Cieszyna czerwonym szlakiem do Zebrzydowic, stamtąd zielonym; ♦ z Cieszyna przez Karwinę: czerwonym do Kaczyc, tam przekroczyć granicę dojechać do głównej drogi w Karwinie, a potem wg opisu (patrz niżej) lub szlakiem rowerowym, słabo oznakowanym; ♦ >opis wycieczki na osobnej podstronie kliknij.
Komunikacją publiczną: ♦ autobusem z Cieszyna do Zebrzydowic, lub autobusem miejskim z Jastrzębia Zdroju do Zebrzydowic i kilka kilometrów pieszo.
Samochodem: ♦ z drogi nr 937 zjechać pom. Jastrzębiem a Zebrzydowicami w kierunku przejścia granicznego i przekroczyć granicę.
Mapka
Informacje praktyczne
Komunikacja: ♦ PKS Cieszyn; ♦ MZK Jastrzębie; ♦ rozkład jazdy PKP, najbliższe stacje kolejowe: Zebrzydowice, Petrovice u Karviné.
Najbliższe drewniane zabytki
Linki
Źródła
Józef Londzin "Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim", nakł. Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra, Cieszyn, 1932 r. - link do Śląskiej Biblioteki Cyfrowej;; ♦ Józef Matuszczak "Studia nad kościołami drewnianymi na Górnym Śląsku", nakładem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Bytom 1989r.; ♦ Strona gminy Petrovice u Karviné.
Mapy
"Powiat Cieszyński".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)